‘संस्कृत प्रतिष्ठान छत्रपती संभाजीनगर’ आणि शासकीय ज्ञान महाविद्यालय यांच्या संयुक्त विद्यमाने घेण्यात आलेल्या संस्कृत ऑलंपियाड २०२३ या परीक्षेत ९८ गुण मिळवून कु. मोक्षदाने सुवर्णपदक मिळवले आहे.
दैनिक ‘सनातन प्रभात’मध्ये सलग कवी कालिदास संस्कृत साधना पुरस्कार प्रदान करण्याविषयी वृत्तांसह लेख प्रसिद्ध झाला ,त्यामुळे हा पुरस्कार प्रदान करण्याच्या कार्यवाहीला प्रारंभ झाला.
‘कवी कालिदास संस्कृत साधना’ पुरस्कार देण्याविषयीच्या सरकारी यंत्रणांच्या उदासीनतेचे आणखी काही प्रकार उघड झाले आहेत. या पुरस्काराच्या निवडीसाठी सरकारने नेमलेल्या छाननी आणि निवड समित्यांच्या बैठका मागील दीड वर्षात झालेल्याच नाहीत, अशी माहिती दैनिक ‘सनातन प्रभात’ला प्राप्त झाली आहे.
‘राज्य सरकारने घोषित केलेल्या पुरस्काराची रक्कम सरकारकडून प्राप्त होत नसल्यामुळे हा पुरस्कार कसा द्यावा ? आणि त्यासाठी लागणार्या खर्चाचे काय ?’, असे प्रश्न कालिदास संस्कृत विश्वविद्यालयापुढे निर्माण झाले आहेत.
भारतामध्ये ‘अभिजात दर्जा’ प्राप्त झालेल्या भाषांमध्ये संस्कृतचा समावेश आहे. अभिजात भाषेचा दर्जा प्राप्त झालेल्या भाषेचा प्रचार-प्रसार करण्यासाठी केंद्रशासनाकडून विशेष निधी दिला जातो, तसेच देशभरातील विद्यापिठांमध्ये ती भाषा शिकवली जाते.
ज्या संस्कृतला इंग्रजांनी हेटाळले होते, त्याच संस्कृतमध्ये आजच्या काळातही लीलया रचना होत आहेत आणि त्याही कालानुरूप !’
कुठे संस्कृतचे महत्त्व जाणून ते शिकण्यासाठी परदेशातून भारतात येणारे पाश्चात्त्य, तर कुठे पदोपदी संस्कृतचा उपहास करणार्या भारतातील सरकारी यंत्रणा !
लंडन शहराच्या मध्यवर्ती भागात असणार्या ‘सेंट जेम्स इंडिपेन्डंट स्कूल’ या शाळेतील विद्यार्थ्यांसाठी संस्कृत भाषेचे शिक्षण सक्तीचे करण्यात आले आहे. ‘संस्कृत भाषेमुळे विद्यार्थ्यांना गणित, विज्ञान आणि इतर भाषा शिकणे सोपे जाते’, असे संस्कृत विभागाचे प्रमुख यांचे मत आहे.
वास्तविक अशी मागणी करण्याची वेळ येऊ नये. सरकारने स्वतःहून अशी कृती करणे संस्कृतप्रेमींना अपेक्षित आहे !
निर्माता-दिग्दर्शक सुभाष घई यांच्या ‘कर्मा’ चित्रपटातील ‘ए वतन तेरे लिए’ हे गाणे आजही लोकांना देशभक्तीच्या भावनेने भारावून टाकते. देशाच्या स्वातंत्र्याच्या ७६ व्या वर्धापनदिनाच्या निमित्ताने या गाण्याच्या संस्कृत आवृत्तीचे नुकतेच प्रकाशन करण्यात आले.