राखीपौर्णिमा आणि तिचे महत्त्व

श्रावण पौर्णिमा, म्हणजेच राखीपौर्णिमा ! १५.८.२०१९ या दिवशी राखीपौर्णिमा आहे. हिंदु संस्कृतीनुसार या दिवसाला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. या दिवशी बहीण भावाला ओवाळून त्याच्या उजव्या हाताला राखी बांधते. यामागे भावाचा उत्कर्ष व्हावा आणि भावाने आपले रक्षण करावे, ही भूमिका असते. या दिवशी भाऊ बहिणीला पैसे अथवा तिला उपयोगी पडेल, अशी वस्तू ओवाळणी म्हणून देतो.

भक्तीमय गणेशोत्सवासाठी दिशादर्शक सदर : धर्मप्रबोधन !

हिंदूंच्या उत्साहाचे प्रतीक असलेल्या गणेशोत्सवात मात्र अज्ञानापायी अथवा धर्मशिक्षणाच्या अभावी त्यांच्याकडून नकळत काही अयोग्य कृती घडतात. हिंदूंच्या धर्मप्रबोधनासह हिंदुद्वेषी विचारांचे खंडण करणेही काळाची आवश्यकता आहे. या पार्श्‍वभूमीवर गणेशकृपेने आजपासून हे रविवारचे विशेष सदर आरंभ करण्यात आम्हाला आनंद होत आहे.

नागांचे आध्यात्मिक महत्त्व आणि नागपंचमी

हे नाग प्रामुख्याने काळ्या रंगाचे असून ते पाताळातील नागलोकात निवास करतात. मोठ्या वाईट शक्ती या नागांचा सूक्ष्म युद्धामध्ये त्यांच्या शत्रूवर विषप्रयोग करण्यासाठी शस्त्राप्रमाणे वापर करतात. पाताळातील नाग हे पृथ्वीवरील नागांपेक्षा लक्ष पटींनी सामर्थ्यवान आणि सहस्र पटींनी विषारी असतात.

वटपौर्णिमा आणि वटवृक्ष

‘वटवृक्षाला सहस्रो वर्षांचे आयुष्य असते. त्याची छाया इतर वृक्षांपेक्षा फार मोठी असते. याची पूजा प्रथम करण्याचे दैवी ज्ञान मानवप्राण्याला केवळ सत्यवानाच्या चुकीमुळेच ज्ञात झाले. सावित्रीने हे व्रत वटपौर्णिमेच्या दिवशी केल्यामुळे सार्‍या स्त्रिया त्या दिवशी उपवास करतात.

शास्त्रवचनानुसार ज्येष्ठ शुक्ल पक्ष चतुर्दशीला म्हणजे रविवार, १६ जून या दिवशी वटपूजन करावे !

काही पंचांग किंवा दिनदर्शिका यांमध्ये रविवार, १६ जून या दिवशी, तर काही पंचांग किंवा दिनदर्शिका यांमध्ये सोमवार, १७ जून या दिवशी वटसावित्री व्रत दिलेले असल्यामुळे कोणत्या दिवशी ‘वटपूजन’ करावे, असा जनतेमध्ये संभ्रम निर्माण झालेला आहे.

अक्षय्य तृतीया सण साजरा करण्याची पद्धत

कालविभागाचा कोणताही प्रारंभदिवस भारतियांना नेहमीच पवित्र वाटतो; म्हणून अशा तिथीस स्नानदानादी धर्मकृत्ये सांगितली गेली आहेत.

अक्षय्य तृतीयेला करावयाच्या विविध कृतींमागील अध्यात्मशास्त्र

साडेतीन मुहूर्तांपैकी एक पूर्ण मुहूर्त असलेल्या अक्षय (अक्षय्य) तृतीयेला तीलतर्पण करणे, उदकुंभदान (उदककुंभदान) करणे, मृत्तिका पूजन करणे, तसेच दान देण्याचा प्रघात आहे.


Multi Language |Offline reading | PDF