‘आहार कसा घ्यावा ?’, याचे फारच सुंदर वर्णन आयुर्वेदात सांगितले आहे. ‘ताट वाढतांना डाळ-भात कुठे वाढावा, भाजी, कोशिंबिर, लोणचे, पोळी किंवा भाकरी कुठे आणि कशी वाढावी ?’, याचे ही वर्णन आपल्या पूर्वाचार्यांनी सांगितले आहे.
आयुर्वेद केवळ शरिराचीच नाही, तर मन आणि बुद्धीचेही उत्तम संगोपन व्हावे; म्हणून सात्त्विक अन्नाचा आग्रह धरते. असे म्हणतात की, आपण जसे खातो, तसे आपण होतो. सुदृढ मन, बुद्धी आणि शरीर हवे असल्यास उत्तम अन्न खाल्ले पाहिजे.
२ ते ४ चमचे काळे तीळ सकाळी चावून खाल्याने दातांचे आरोग्य सुधारते. म्हणून सर्वांनी हा उपक्रम अवश्य करावा.
मोठ्या घरची, लाडावलेली ती मुलगी, मागितलेले लगेच मिळत असे. त्यामुळे प्रतिदिन ती ‘मॅगी’ खात असे. सकाळ-संध्याकाळ एकदा तरी ती ‘मॅगी’ खायची.
‘कोविड’ महामारीनंतर विशेषकरून विस्मरण होणे, इतक्यातच घडलेले प्रसंग नीट न आठवणे, छोट्या गोष्टी विसरणे, नाव लक्षात न रहाणे, अशा लक्षणांचे प्रमाण लक्षणीय वाढले आहे. ‘डिमेंशिया’ या संबोधनाखाली अनेक लक्षणे दिसतात.
‘वर्ष २०२६ च्या आंतरराष्ट्रीय योग दिवसाची ‘निरोगी वृद्धत्वासाठी योग’ (योगा फॉर हेल्दी एजींग) ही मध्यवर्ती संकल्पना आहे. आपल्याकडे ‘१०० वर्षांहून अधिक काळ जगले’, असा उल्लेख असलेल्या योग्यांची उदाहरणे या ना त्या कारणाने समोर येतात.
‘वातव्याधी’ म्हणजे काय ? आणि वेदना वाढण्यामागील कारणे
‘मेनोपॉज हा स्त्रीच्या आयुष्यातील नैसर्गिक टप्पा असला, तरी त्यानंतर शरिरात काही पालट वेगाने घडू लागतात. ‘हार्मोन्स’मध्ये (संप्रेरकांमध्ये) होणारी घट, धातूंची क्षीणता आणि जीवनशैलीतील पालट यांमुळे काही आजारांची शक्यता वाढते.
१२ जून या दिवशी प्रसिद्ध झालेल्या लेखात आपण ‘प्राचीन ताल आणि आधुनिक विज्ञान, जुन्या ज्ञानासाठी नवीन नावे, योगाचे पुनरागमन आणि जैन उपवासाची परंपरा’, यांविषयी वाचले. आज या लेखाचा अंतिम भाग येथे देत आहोत.
राष्ट्रीय कुटुंब आरोग्य सर्वेक्षण अहवालानुसार गोव्यातील मधुमेह, उच्च रक्तदाब आणि लठ्ठपणा यांचे प्रमाण राष्ट्रीय सरासरीपेक्षा अधिक आहे. ही आपल्या राज्यासाठी एक धोक्याची घंटा आहे.