रामानुजन यांचे संक्षिप्त चरित्र, त्यांचा करण्यात आलेला गौरव, त्यांच्या गणिती प्रतिभेची वैशिष्ट्ये, त्यांची धािर्मकता आणि त्यांच्या सर्जनशीलतेत त्यांची धार्मिकता अन् आध्यात्मिकता यांचा वाटा यांविषयी आपण पहाणार आहोत.
भारतीय संस्कृती, हिंदु धर्म आणि अध्यात्म हे वैज्ञानिक प्रगतीतील अडथळा आहेत, म्हणून आजच्या काळात ‘टाकाऊ’ असे अनेकांना वाटत रहाते.
जीवाचे खरे स्वरूप आत्मा असून तेच ब्रह्म आहे. ब्रह्म हेच सत्य असून जगत् मिथ्या (म्हणजे सापेक्ष सत्य आहे ) आहे. सर्व जीव (पदार्थ) ब्रह्माहून वेगळे नाहीत.
आतापर्यंत प्रसिद्ध झालेल्या लेखात ‘मनाच्या श्लोकांचा साधनेत वापर, ईशचिंतनाचा मेंदूवर परिणाम, कर्म आणि दृष्टी, भगवद्गीतेतील ९ व्या श्लोकाचे निरूपण’, यांविषयी वाचले. आज या लेखाचा अंतिम भाग येथे देत आहोत.
आतापर्यंत प्रसिद्ध झालेल्या लेखात ‘मनाच्या श्लोकांचा साधनेत वापर, ईशचिंतनाचा मेंदूवर परिणाम, कर्म आणि दृष्टी’, यांविषयी वाचले. आज या लेखाचा पुढचा भाग येथे देत आहोत.
६ एप्रिल या दिवशी प्रसिद्ध झालेल्या लेखात ‘मनाच्या श्लोकांचा साधनेत वापर आणि ईशचिंतनाचा मेंदूवर परिणाम’, यांविषयी वाचले. आज या लेखाचा पुढचा भाग येथे देत आहोत.
दैनिक ‘सनातन प्रभात’मध्ये ‘मनाच्या श्लोकां’विषयीची लेखमाला प्रसिद्ध झाली आहे. या संबंधाने अनेक साधक आणि वाचक यांनी या ना त्या प्रकारे तो आवडल्याचे सांगितले. त्यासाठी कृतज्ञता ! यासह काही जणांकडून विचारणाही झाली. ती सूत्रे आणि संबंधित विवरण पुढे क्रमशः देत आहे.
‘मनाचे श्लोक हे मनाला शिक्षा देणारे ‘मॅन्युअल’ नसून ते मनाला स्वतःच्या खर्या स्वरूपाची ओळख करून देणारे ‘आरोग्यशास्त्र’ आहे.’ आधुनिक मानसशास्त्रही आता हेच सांगते, ‘स्वतःवर कठोर टीका करण्यापेक्षा ‘स्व-संवाद’ हा पालट करण्याचा सर्वांत प्रभावी मार्ग आहे.’
समर्थ रामदासस्वामी यांनी लिहिलेल्या मनाच्या श्लोकांच्या वैशिष्ट्यांचा आपण आधुनिक चेताशास्त्र आणि मानसशास्त्र या दृष्टीकोनांतून अभ्यास करणार आहोत.
समर्थ रामदासस्वामी लिहिलेल्या ‘मनाचे श्लोका’च्या विशेष करून या साहित्यकृतीमध्ये उपदेशाची जी पद्धत अंगीकारण्यात आली आहे, त्याविषयी पहाणार आहोत. या श्लोकाच्या वैशिष्ट्यांचा आपण आधुनिक चेताशास्त्र आणि आधुनिक मानसशास्त्र या दृष्टीकोनांतून अभ्यास लेखाच्या माध्यमातून करणार आहोत.