आयुर्वेद आणि वेदनाशमन
आयुर्वेदात ‘वेदनाशमन’ याचा विचार ढोबळपणे २-३ पद्धतींनी केला जातो. वेदना कशामुळे आहे ? किती जुनी आहे ? आणि पचनाचा, तसेच वातदोषाचा विचार प्राधान्याने असतोच…
आयुर्वेदात ‘वेदनाशमन’ याचा विचार ढोबळपणे २-३ पद्धतींनी केला जातो. वेदना कशामुळे आहे ? किती जुनी आहे ? आणि पचनाचा, तसेच वातदोषाचा विचार प्राधान्याने असतोच…
‘फायबरयुक्त’ (तंतूमय पदार्थ) खाणे, याचे कायमच सगळ्यांच्या मनात काही ग्रह आहेत. प्रतिदिनच्या फायबरसाठी काकडी आणि गाजर किंवा मुलांच्या डब्यात काकडी किंवा टोमॅटो कापून देणे, ही प्रथा पुष्कळ साधारण आहे.
‘आर्टिफिशियल बेवरेज’ (कृत्रिम पेये) आणि ‘पॅक्ड फूड’ (पाकीटबंद अन्न) यांमध्ये भरपूर उलाढाल असणार्या भल्या मोठ्या आस्थापनाने हे घोषित केले आहे की, या वर्षाअखेरपर्यंत त्याच्या अमेरिकेतील उपलब्ध अन्न पदार्थातील…
अंघोळीच्या आधी केला जाणारा अभ्यंग हा त्वचा, हाडे, तसेच सांधे यांसाठी उपयोगी आहे. सततच्या चिंता, प्रवास, वैचारिक थकवा या सगळ्यांसाठी स्नेह, म्हणजेच तेल उत्तम काम करते.
पटकन चिडणे किंवा संताप उफाळून येणे, याला मथळ्यातील वाक्प्रचार सहज वापरला जातो. पित्त खवळून राग येणे किंवा राग आल्याने पित्त खवळणे, या दोन्ही गोष्टी एकमेकांवर अवलंबून आहेत.
एका महिला रुग्णाची आई तिच्याविषयी काहीतरी सांगतांना म्हणाली, ‘‘काय ही सध्याची पिढी. आम्ही किती कामे करायचो, तरी सगळे झेपायचे; आनंदातही असायचो…
लहान मुलांमध्ये वारंवार होणारी सर्दी आणि खोकला यांविषयी काळजी घेण्यासाठी पुढील काही गोष्टींची माहिती येथे देत आहे.
शहर आणि गाव येथील थंडी वेगळी असते. गावातील थंडीत भूक वाढते, तर शहरात आजारपण वाढतात. या लेखात थंडीच्या अनुषंगाने देत असलेले नियम साधारण आजार नसणार्या आणि भूक लागणार्या सगळ्यांना उपयोगी ठरतील.
तेल, तूप सदृश स्निग्ध पदार्थांना आयुर्वेदात ‘स्नेह’ असा पुष्कळ सुंदर शब्द आहे. स्नेह म्हणजे स्निग्धता आणणारे पदार्थ आजच्या काळात ज्याला आपण ‘फॅट्स’ संबोधतो, त्या सदृश पदार्थ…
वजन वाढू न देणे, ही पहिली पायरी आणि वाढले असल्यास शाश्वत असे दीर्घकालीन आरोग्यदायी दृष्टीकोन ठेवून वजन न्यून करण्यासाठी प्रयत्न (Sustainable weight loss), म्हणजेच आहाराचा निग्रह अन् व्यायाम हेच उपाय आहेत