Technical Errors In Boeing : अमेरिकेच्या ‘बोईंग’ आस्थापनाच्या विमानांत अनेक तांत्रिक त्रुटी !

बोईंग ७३७ विमानाचे झालेले अपघात

२०२४ मध्ये दक्षिण कोरियामध्ये ‘बोईंग ७३७-८००’ विमान कोसळले, यामध्ये अनुमाने १८० जणांना जीव गमवावा लागला. जानेवारी २०२४ मध्ये बोईंग ७३७ मॅक्स विमानाच्या दरवाजाचे प्लग उडाले होते. वर्ष २०१८ आणि २०१९ च्या अपघातांमध्ये अनुक्रमे १८९ अन् १५७ जणांना जीव गमवावा लागला. असे असूनही बोईंग ७३७-८०० अजूनही कार्यरत आहे.

♦ बोईंच्या माजी अभियंत्याने उघड केल्या होत्या समस्या

वर्ष २०२४ मध्ये बोईंग आस्थापनातील अभियंते सॅम सालेहपूर यांनी या विमानाच्या संरचनेविषयी प्रश्न उपस्थित केले होते. ते म्हणाले होते की, बोईंगने विमान बनवतांना काही ठिकाणी ‘शॉर्टकट’ अवलंबले गेले होते. ७८७ ड्रीमलायनर विमानाच्या ‘फ्यूजलेज’चे काही भाग चुकीच्या पद्धतीने एकत्र केले गेले होते. सहस्रो उड्डाणांनंतर ते हवेतच तुटू शकणारे होते.

♦ बोईंगने निकृष्ट दर्जाचे सुटे भाग वापरल्याचे सांगणार्‍या माजी कर्मचार्‍याचा संशयास्पद मृत्यू

बोईंगचे माजी कर्मचारी जॉन बार्नेट यांचा वर्ष २०१७ मध्ये संशयास्पदरित्या मृत्यू झाला होता. बार्नेट यांनी ३० वर्षे बोईंगमध्ये काम केले. त्यांच्या मृत्यूपूर्वी ते बोईंगच्या विरोधातील खटल्यात साक्ष देणारे एकमेव कर्मचारी होते. बार्नेट यांनी बीबीसीला सांगितले होते की, ७८७ ड्रीमलायनरच्या रचनेत बोईंगने निकृष्ट दर्जाचे सुटे भाग वापरले आहेत. विमाने वेळेवर सिद्ध करता यावीत; म्हणून कचर्‍याच्या डब्यातून निकृष्ट दर्जाचे सुटे भाग काढून विमानात बसवण्यात आले. विमान बांधण्याची घाई करत सुरक्षा मानकांशी तडजोड करण्यात आली. बांधणीची प्रक्रिया घाईघाईने करण्यात आली. आपत्कालीन ऑक्सिजन सिस्टीममध्येही बिघाड होता. या विमानांचे उड्डाण हे २५ टक्के निकामी ठरू शकते, असे त्यांनी आस्थापनाच्या व्यवस्थापकांसमोर मांडले होते; मात्र यावर कोणतीही कारवाई झाली नव्हती. बार्नेट यांनी केलेल्या दाव्यांनंतर त्यांना मोठ्या प्रमाणात विरोधाचा सामना करावा लागला होता. वर्ष २०२४ मध्ये त्यांचा रहस्यमयरित्या मृत्यू झाला. त्यानंतर त्यांच्या कुटुंबियांनी बोईंगसंबंधित मानसिक आघाताचा उल्लेख करून तिच्या विरोधात खटला प्रविष्ट (दाखल) केला.

‘यूएस् नॅशनल ट्रान्सपोर्टेशन सेफ्टी बोर्डा’च्या वर्ष २०१७ मधील पुनरावलोकनात बार्नेटच्या काही निरीक्षणांची निश्चिती करून घेण्यात आली. परिणामी बोईंगला सुधारात्मक कारवाई करण्याचा आदेश देण्यात आला.

♦ बोईंगचे तंत्रज्ञ रिचर्ड क्युवास यांनी वर्ष २०२३ मध्ये निकृष्ट उत्पादन केल्याचा आरोप केला होता. त्यानंतर त्यांनाही नोकरीतून बडतर्फ करण्यात आले होते.

संपादकीय भूमिका

भारताने बोईंग समवेत २०० विमानांच्या खरेदीचा करार केलेला आहे. आता या करारावर पुनर्विचार करण्याची आवश्यकता आहे !