अधिक मासातील वर्ज्य कर्मे आणि विहित (करता येणारी) कर्मे !

‘शास्त्र’ सदर : प्राचीन शास्त्र, सोप्या भाषेत

‘हिंदु पंचांगानुसार साधारणपणे ३ वर्षांच्या अंतराने अधिक मास येतो. याला ‘मल मास’, असेही म्हणतात. या वर्षी ज्येष्ठ मास अधिक आला आहे. अधिक ज्येष्ठ मास हा १७.५.२०२६ ते १५.६.२०२६ या कालावधीत आहे. 

२. अधिक मासातील विहित (करता येणारी) कर्मे 

अ. संध्या, अग्निहोत्र आणि नित्य देवपूजा

आ. अंत्यसंस्कार विधी, मृत्यूनंतरच्या १० व्या आणि १२ व्या दिवसांचे विधी अन् अशौच-निवृत्तीसाठी उदकशांती विधी

इ. गर्भिणी स्त्रीचे ‘पुंसवन, अनवलोभन, सीमंतोन्नयन आणि विष्णुबलि संस्कार (हे संस्कार गर्भाच्या रक्षणासाठी, दोष दूर करण्यासाठी आणि गर्भ निरोगी रहाण्यासाठी केले जातात. याविषयी आपण आगामी लेखांमध्ये सविस्तर जाणून घेणार आहोत.)

ई. नवजात शिशूचे जातकर्मापासून अन्नप्राशनापर्यंतचे सर्व संस्कार

३. वर्षश्राद्धाच्या संदर्भातील सूत्र 

अ. मागील वर्षी ज्येष्ठ मासात ज्यांचे निधन झाले होते, त्यांचे पहिले वर्षश्राद्ध अधिक मासात संबंधित तिथीला करावे.

आ. दुसर्‍या वर्षापासूनचे नियमित वर्षश्राद्ध असेल, तर ते निज ज्येष्ठ मासात (१५.६.२०२६ ते १४.७.२०२६ या कालावधीत) संबंधित तिथीला करावे.’

(साभार : धर्मसिंधु)

– श्री. अमर जोशी, सनातन वेदपाठशाळा (२५.४.२०२६)