सत्संगात संशोधनात्मक प्रयोग करण्यामागील महत्त्व सांगतांना सच्चिदानंद परब्रह्म डॉ. आठवले यांनी केलेले मार्गदर्शन

सच्चिदानंद परब्रह्म डॉ. आठवले

१. सच्चिदानंद परब्रह्म डॉक्टरांनी सत्संगांत साधकांकडून लहान लहान प्रयोग करून घेऊन त्यांना सूक्ष्मातील स्पंदनांचा अभ्यास करण्यास शिकवणे 

‘जिज्ञासा आणि संशोधक वृत्ती असलेल्या सच्चिदानंद परब्रह्म डॉ. आठवले यांनी आतापर्यंत विविध प्रकारचे वैज्ञानिक प्रयोग केले आहेत. पूर्वी ते सत्संग, अभ्यासवर्ग आदी ठिकाणी उपस्थित साधकांकडून लहान लहान प्रयोग करून घेत. याद्वारे त्यांनी साधकांना सूक्ष्मातील जगत् आणि स्पंदने यांचा अभ्यास करायला शिकवले, तसेच साधकांमध्ये योग्य-अयोग्य स्पंदने ओळखण्याची सूक्ष्म दृष्टीही निर्माण केली.

२. भारतात सहस्रो आश्रम, सहस्रो संत, तसेच संप्रदायांत सहस्रो अनुयायी असूनही तेथे साधनेची सूक्ष्मातील शिकवण दिली न गेल्याने जिज्ञासूंना आध्यात्मिक स्वरूपाच्या अनुभूती न येणे 

सत्संगात संशोधनात्मक प्रयोग करण्याचे महत्त्व सांगतांना सच्चिदानंद परब्रह्म डॉ. आठवले यांनी सांगितले, ‘‘जगात कुठेही अशा प्रकारचे संशोधन केले जात नाही, तसेच साधकांना येणार्‍या विविध प्रकारच्या अनुभूतीही अन्य कुणाला येत नाहीत. विदेशात आणि भारतात सहस्रो आश्रम आहेत. सहस्रो संत आहेत. काही संप्रदायांत सहस्रो अनुयायी आहेत; पण सूक्ष्मातील जाणण्याविषयी असे कोण शिकवते का ? अनेक जण व्याख्याने देतात, प्रवचने आणि कीर्तने करतात; पण ते समाजातील लोकांना साधना करायला सांगत नाहीत. त्यामुळे प्रवचने आणि कीर्तने ऐकून जिज्ञासूंना आध्यात्मिक स्वरूपाच्या अनुभूती येत नाहीत.

३. सूक्ष्मातिसूक्ष्म अशा ईश्वरी तत्त्वाची अनुभूती घेण्यासाठी साधकांनी साधनेच्या आणखी पुढच्या टप्प्याला जायला हवे ! 

सनातनच्या साधकांना येतात, तशा अनुभूतीही अन्य कुणाला येत नाहीत. याचे कारण साधक व्यष्टी आणि समष्टी साधना करत आहेत. साधकांनी आता आणखी पुढच्या टप्प्याला जायला हवे; कारण त्यांना सूक्ष्मातिसूक्ष्म अशा ईश्वराला जाणून घ्यायचे आहे. साधकांना सूक्ष्मातील आणखी थोडे थोडे कळू लागले की, पुढे त्यांना सूक्ष्मातिसूक्ष्म अशा ईश्वरी तत्त्वाची अनुभूती येईल ! यासाठी त्यांनी सूक्ष्मातील अभ्यास करणे महत्त्वाचे आहे.’’

  • सूक्ष्म : व्यक्तीचे स्थूल म्हणजे प्रत्यक्ष दिसणारे अवयव नाक, कान, डोळे, जीभ आणि त्वचा ही पंचज्ञानेंद्रिये आहेत. ही पंचज्ञानेंद्रिये, मन आणि बुद्धी यांच्या पलीकडील म्हणजे ‘सूक्ष्म’. साधनेत प्रगती केलेल्या काही व्यक्तींना या ‘सूक्ष्म’ संवेदना जाणवतात. या ‘सूक्ष्मा’च्या ज्ञानाविषयी विविध धर्मग्रंथांत उल्लेख आहेत.
  • सूक्ष्मातील दिसणे, ऐकू येणे इत्यादी (पंच सूक्ष्मज्ञानेंद्रियांनी ज्ञानप्राप्ती होणे) : काही साधकांची अंतर्दृष्टी जागृत होते, म्हणजे त्यांना डोळ्यांना न दिसणारे दिसते, तर काही जणांना सूक्ष्मातील नाद किंवा शब्द ऐकू येतात.
  • सूक्ष्म-जगत् : जे स्थूल पंचज्ञानेंद्रियांना (नाक, जीभ, डोळे, त्वचा आणि कान यांना) कळत नाही; परंतु ज्याच्या अस्तित्वाचे ज्ञान साधना करणार्‍याला होते, त्याला ‘सूक्ष्म-जगत्’ असे संबोधतात.