‘जीवोत्तम विद्यापीठ’ : भारतीय ज्ञानपरंपरेचे आधुनिक पुनरुज्जीवन !

‘श्री संस्थान गोकर्ण पर्तगाळी जीवोत्तम मठ, पर्तगाळी, गोवा यांच्या वतीने २४ जून २०२६ या दिवशी ‘जीवोत्तम विद्यापीठ’ या महत्त्वपूर्ण शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक उपक्रमाचा शुभारंभ होत आहे. मठाच्या गौरवशाली गुरु-परंपरेच्या आशीर्वादातून साकार होत असलेला हा उपक्रम भारतीय संस्कृती, अध्यात्म, मूल्याधिष्ठित शिक्षण आणि ज्ञानपरंपरेचे जतन यांसाठी एक महत्त्वाचा टप्पा ठरणार आहे.

१. ‘जीवोत्तम विद्यापीठ’ : व्यक्तीमत्त्व घडवणारे आणि जीवनमूल्ये रुजवणारे केंद्र !

आजच्या वेगवान आणि तंत्रज्ञानयुक्त युगात शिक्षणाचा भर मुख्यतः व्यावसायिक कौशल्यांवर दिला जात असला, तरी नैतिक मूल्ये, संस्कार, चारित्र्यनिर्मिती आणि सांस्कृतिक जाणीव यांचे महत्त्व न्यून होत चालल्याची खंत व्यक्त केली जाते. अशा काळात ‘जीवोत्तम विद्यापिठा’सारखी संस्था केवळ शिक्षण देणारी नव्हे, तर व्यक्तीमत्त्व घडवणारे आणि जीवनमूल्ये रुजवणारे केंद्र म्हणून उदयास येत आहेत.

‘जीवोत्तम’ ही संकल्पना माध्व परंपरेतील उच्च आध्यात्मिक मूल्यांचे प्रतीक मानली जाते. या विद्यापिठाच्या माध्यमातून संस्कृत भाषा, वेद, उपनिषदे, भगवद्गीता, भारतीय तत्त्वज्ञान, धर्मशास्त्र, अध्यात्म, योग, भारतीय संस्कृती आणि सामाजिक मूल्ये यांचा अभ्यास अन् प्रसार करण्याचा व्यापक प्रयत्न होण्याची अपेक्षा आहे. त्यासह आधुनिक समाजाच्या आवश्यकता लक्षात घेऊन नेतृत्व विकास, व्यक्तीमत्त्व विकास, संवादकौशल्य, समाजसेवा आणि राष्ट्रनिर्मिती यांच्याशी संबंधित विषयांनाही स्थान मिळू शकते.

२. भारतीय संस्कृतीप्रेमी यांच्यासाठी ‘जीवोत्तम विद्यापीठ’ प्रेरणास्थान !

श्री संस्थान गोकर्ण पर्तगाळी जीवोत्तम मठाने शतकानुशतके समाजामध्ये धर्म, संस्कृती, शिक्षण आणि सामाजिक ऐक्य यांचा प्रसार केला आहे. या परंपरेला पुढे नेत ‘जीवोत्तम विद्यापीठ’ हे भावी पिढ्यांना भारतीय ज्ञानपरंपरेशी जोडणारा एक सशक्त दुवा ठरू शकते. गोव्यासह देश-विदेशातील सारस्वत समाज आणि भारतीय संस्कृतीप्रेमी यांच्यासाठी हे विद्यापीठ प्रेरणास्थान बनेल, अशी आशा व्यक्त केली जात आहे. या उपक्रमामुळे संशोधन, अध्ययन, सांस्कृतिक जतन आणि आध्यात्मिक शिक्षण यांना नवी चालना मिळेल. परंपरा आणि आधुनिकता यांचा समतोल साधत ज्ञान, संस्कार अन् सेवाभाव यांचे केंद्र म्हणून ‘जीवोत्तम विद्यापीठ’ भविष्यात एक आदर्श संस्था म्हणून विकसित होईल, असा विश्वास वाटतो.

श्री संस्थान गोकर्ण पर्तगाळी जीवोत्तम मठाच्या या दूरदर्शी उपक्रमासाठी सर्व स्तरांतून अभिनंदन व्यक्त होत असून ‘या विद्यापिठाची वाटचाल समाज आणि राष्ट्र यांसाठी प्रेरणादायी ठरो, हीच परमेश्वर चरणी प्रार्थना !’

– श्री. नारायण नाडकर्णी, फोंडा, गोवा. (२०.६.२०२६)