ನಾಥದ್ವಾರ, ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಾಥಜಿಯ ವಿಶೇಷ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಶೃಂಗಾರ !

ರಾಜಸ್ಥಾನದ ನಾಥದ್ವಾರದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀನಾಥಜಿ (ಗೋವರ್ಧನ ಪರ್ವತವನ್ನು ಎತ್ತಿದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ರೂಪ) ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ತಿಥಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಸ್ತ್ರಾಲಂಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಪ್ರತಿ ತಿಥಿಯಂದು ವಸ್ತ್ರೋಪಚಾರ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರ ಹೇಗಿರಬೇಕು’ ಎಂಬುದು ನಿರ್ಧರಿತವಾಗಿದೆ. ವರ್ಷದ ೩೬೫ ದಿನಗಳಿಗೂ ಇದು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

೧. ಶ್ರೀನಾಥಜಿಯ ನವಿಲುಗರಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪಾದಗಳ ವರೆಗಿನ ಅಲಂಕಾರಗಳು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

೨. ಪೂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಭಜನೆಗಳೂ ತಿಥಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ವಿವಿಧ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.

೩. ಶೃಂಗಾರ ಮಾಡುವಾಗ ಋತುವಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮುತ್ತಿನ ಆಭರಣಗಳು, ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ರತ್ನಖಚಿತ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ೫೦೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಶ್ರೀ ವಲ್ಲಭಾಚಾರ್ಯರು ಹಾಕಿದ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇಂದಿಗೂ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮುಂದುವರಿದಿವೆ.

(ಆಧಾರ : www.nathdwaratemple.com)

ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತಿಥಿಗಳಂದು ಶ್ರೀನಾಥಜಿಯ ಶೃಂಗಾರ

೧. ಚೈತ್ರ ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರತಿಪದ (ಹೋಳಿಯ ನಂತರದ ದಿನ) : ಈ ದಿನದ ಶೃಂಗಾರವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಣ್ಣಗಳ ಆಟ ಮತ್ತು ವಸಂತ ಮಾಸದ ಉಲ್ಲಾಸವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷ ಬಣ್ಣದ ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಹೂವಿನ ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ವಸಂತ ಋತುವಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಹಗುರವಾದ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೋಳಿಯ ನಂತರದ ದಿನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಬಣ್ಣಗಳ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಸಾರುವ ಅಲಂಕಾರಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

೨. ಭಾದ್ರಪದ ಕೃಷ್ಣ ಅಷ್ಟಮಿ (ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ) : ಇದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಜನ್ಮದಿನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅತ್ಯಂತ ಭವ್ಯವಾದ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಶೃಂಗಾರವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಖಚಿತ ಆಭರಣಗಳು, ವಜ್ರಗಳು, ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯ ವಿಶೇಷ ಅಲಂಕಾರಗಳು, ನವಿಲುಗರಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ರಾಜ ಗಾಂಭೀರ್ಯ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

೩. ಫಾಲ್ಗುಣ ಪೂರ್ಣಿಮಾ (ಹೋಳಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆ) : ಹೋಳಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ಶ್ರೀನಾಥಜಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಅಲಂಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನವು ವಸಂತ ಋತುವಿನ ಆಗಮನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದರಿಂದ, ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಗಳು ವಸಂತದ ತಾಜಾತನ ಮತ್ತು ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಕಿರೀಟದಿಂದ ದೇವರು ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.