Drug Combinations Ban : केंद्र सरकार द्वारा १६ प्रकार की मिश्रित औषधियों पर प्रतिबंध ।

  • पैरासिटामोल (Paracetamol), अमोक्सिसिलिन (Amoxicillin) एवं त्वचा से संबंधित औषधियों का समावेश ।

  • स्वास्थ्य के लिए हानिकारक होने के कारण लिया गया निर्णय ।

नई दिल्ली – केंद्र सरकार ने १६ प्रकार की ‘फिक्स्ड-डोज कॉम्बिनेशन’ (मिश्रित औषधियों) के उत्पादन, बिक्री और वितरण पर तत्काल प्रभाव से पूर्ण प्रतिबंध लगा दिया है । केंद्रीय स्वास्थ्य मंत्रालय ने ‘औषधि तथा सौंदर्य प्रसाधन कानून’ की धारा २६ए के अंतर्गत यह आदेश दिया है । यह निर्णय सर्वोच्च न्यायालय के आदेश के बाद लिया गया है ।

ये औषधियां रोग ठीक करने के लिए अधिक प्रभावी नहीं हैं, बल्कि इनके उपयोग से लोगों के स्वास्थ्य को बडा खतरा निर्माण हो सकता है, इसलिए इन पर प्रतिबंध लगाया गया है । सर्वोच्च न्यायालय के निर्देशों के अनुसार ‘ड्रग्स टेक्निकल एडवायजरी बोर्ड’ ने एक विशेषज्ञ समिति की स्थापना की थी । इस समिति ने ‘क्लिनिकल डेटा’ तथा औषधियों के परिणामों का गहन अध्ययन किया । इसके बाद इन १६ मिश्रित औषधियों को रोगियों के लिए अनुपयोगी तथा हानिकारक बताते हुए इन्हें बाजार से तुरंत हटाने के लिए कहा गया है ।

प्रतिबंधित की गई १६ औषधियों के नाम

१. ॲसिटिल सैलिसिलिक ॲसिड + इथोहेप्टाजिन

२. एलोवेरा अर्क, एलेंटोइन, अल्फा टोकोफेरोल ॲसिटेट, डी-पैन्थेनॉल, विटामिन ए

३. एलोवेरा अर्क, विटामिन ई, डायमेथिकोन + ग्लिसरीन

४. एलोवेरा + जोजोबा ऑयल + विटामिन ई

५. एलोवेरा + ऑरेंज ऑयल

६. एलोवेरा, जोजोबा ऑयल, गेहूं का तेल + टी ट्री ऑयल

७. एलोवेरा + विटामिन ई हर्बल मिश्रण

८. डायसाइक्लोमाइन, पैरासिटामोल, क्लिडिनियम ब्रोमाइड

९. डायसाइक्लोमाइन, पैरासिटामोल, क्लिडिनियम ब्रोमाइड, क्लोर्डियाझेपॉक्साइड

१०. ग्लाइक्लाझाइड + क्रोमियम पिकोलिनेट

११. पैरासिटामोल + लिग्नोकेन

१२. अमोक्सिसिलिन, सेराटिओपेप्टिडेज, लैक्टोबैसिलस स्पोरोजेन्स

१३. अमोक्सिसिलिन, क्लोक्सासिलिन, लैक्टिक ॲसिड बैसिलस, सेराटिओपेप्टिडेज

१४. अमोक्सिसिलिन + सेराटिओपेप्टिडेज

१५. सेफाड्रॉक्सिल + प्रोबेनेसिड

१६. सेफुरॉक्सिम + सेराटिओपेप्टिडेज